Obowiązki policji podczas legitymowania. Czy możemy odmówić okazania dokumentu?

22.03.2018

Legitymowanie jest podstawową i niezwykle częstą czynnością służbową wykonywaną przez policję. Jest to też, jakby nie było, najczęstsza forma kontaktu funkcjonariuszy ze społeczeństwem. Choć każdy z nas w mniejszym lub większym stopniu ma świadomość, iż legitymowanie spełnia funkcje głównie rozpoznawczą i wykrywczą, co jest istotne z perspektywy dbania o bezpieczeństwo i ład publiczny, to jednak nie każdy wie jakie prawa i obowiązki przysługują mu w razie takiego „spotkania z policją”.

Obowiązki policjanta podczas legitymowania

Z godnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 września 2015 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów, funkcjonariusz który 

przystępuje do wylegitymowania podaje swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie tych danych, a także podstawę prawną i przyczynę podjęcia czynności służbowej.  Ponadto jeżeli jest nieumundurowany okazuje legitymację służbową, a na żądanie osoby, wobec której podjęto wykonywanie tych uprawnień, okazuje ją w sposób umożliwiający odnotowanie danych w niej zawartych. Natomiast po zakończeniu czynności informuje ustnie osobę, wobec której podjęto te czynności, o prawie złożenia do właściwego miejscowo prokuratora zażalenia na sposób przeprowadzenia tych czynności. Uprawnienie to gwarantuje nam art. 15 ust. 7 ustawy o Policji.

Podstawa ustalenia tożsamości osoby legitymowanej

Policjant ustala tożsamość osoby legitymowanej na podstawie dowodu osobistego, paszportu, innego dokumentu zawierającego zdjęcie i oznaczonego numerem oraz serią, zagranicznego dokumentu tożsamości, informacji o osobie w postaci zdjęcia wraz z opisem wizerunku osoby lub odcisków linii papilarnych zgromadzonych w policyjnych zbiorach danych lub zbiorach danych, do których Policja ma dostęp, oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona na podstawie dokumentów.

Czy można odmówić poddania się wylegitymowaniu?

Niestety, ale zarówno odmowa poddania się wylegitymowaniu jak i wprowadzenie w błąd osoby uprawnionej do legitymowania podlega karze. I tak, zgodnie z kodeksem wykroczeń

Kto umyślnie wprowadza w błąd organ państwowy lub instytucję upoważnioną z mocy ustawy do legitymowania:

1) co do tożsamości własnej lub innej osoby,

2) co do swego obywatelstwa, zawodu, miejsca zatrudnienia lub zamieszkania,

podlega karze grzywny.

§ 2. Tej samej karze podlega, kto wbrew obowiązkowi nie udziela właściwemu organowi państwowemu lub instytucji, upoważnionej z mocy ustawy do legitymowania, wiadomości lub dokumentów co do okoliczności wymienionych w § 1.”

 

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 września 2015 r. w sprawie postępowania przy wykonywaniu niektórych uprawnień policjantów

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń